Náttúruminjaskrá er listi yfir öll friðlýst svæði á Íslandi og mörg önnur merkileg svæði sem hafa ekki enn verið friðlýst. Umhverfisstofnun skal í samráði við Náttúrufræðistofnun Íslands og hlutaðeigandi náttúrustofur og náttúruverndarnefndir sjá um undirbúning og öflun gagna vegna viðbóta við náttúruminjaskrá og heildarútgáfu hennar. Nýjasta náttúruminjaskrá er frá árinu 1996 og er skrá yfir náttúruminjar sem ástæða þykir til að friða. Afmörkun svæðanna eru birt með fyrivörum um ónákvæmni og villur en þær voru árið 2006. Orðalag náttúruminjaskrár gildir.

Þekja [layer] j100v_vesturgosbelti_jardgrunnur_1utg_fl: Jarðgrunnsgögn af Vesturgosbelti Íslands. [Surface deposits of the Western Volcanic Zone of Iceland.] Laus setlög, svo sem jökulgarðar og árset. [Unconsolidated sediments including glacial morianes and river sediments.]

Þekja (layer) j100v_austurland_gigar_1utg_li: Útlínur öskjurima útkulnaðra megineldsstöðva. [Outlines of calderas of extinct volcanos.] Útlínur miða við höggun, dreifingu þursabergs og móbergsmyndana. [The lines are based on local tectonics, distribution of agglomerates and hyaloclastites.]

Þekja ni_tillogur_a_Bhluta_allt_fl: Tillögur að svæðum á framkvæmdaáætlun (B-hluta) náttúruminjaskrár út frá verndun vistgerða, fugla, sela, jarðminja og fossa. Innan stærri verndarsvæða voru í sumum tilfellum afmörkuð smærri svæði sem draga fram forgangsvistgerðir eða fuglategundir sem eru ekki einkennandi fyrir heildarsvæðið. Mörk eru ekki alltaf nákvæmlega skilgreind. Náttúruminjaskrá skiptist í þrjá hluta sem auðkenndir eru sem A, B og C-hluti. B-hluti er framkvæmdaáætlun náttúruminjaskrár þ.e. skrá yfir þær náttúruminjar sem Alþingi hefur ákveðið að setja í forgang um friðlýsingu eða friðun á næstu fimm árum. Í lögunum er lögð áhersla á að byggja upp skipulegt net verndarsvæða til að stuðla að vernd líffræðilegrar fjölbreytni, jarðbreytileika og fjölbreytni landslags. Náttúrufræðistofnun Íslands gerir tillögur um minjar sem ástæða þykir til að setja á framkvæmdaáætlun, þ.e. B-hluta. Að loknu því vali felur ráðherra Umhverfisstofnun að meta nauðsynlegar verndarráðstafanir á svæðum sem til greina kemur að setja á framkvæmdaáætlun og kostnað við þær. Í því ferli koma fram ýmsir aðrir hagsmunir sem geta haft áhrif á endanlegt val svæða en eru sem slíkir ekki grunnþættir í vali á svæðum til að viðhalda ákjósanlegri verndarstöðu vistgerða, vistkerfa eða tegunda. Að lokum mun Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið í samráði við ráðgjafanefnd leggja fram þingsályktunartillögu um verndun svæða. Tillögurnar eru enn í úrvinnslu hjá Umhverfisstofnun og umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra (staða 23. febrúar 2022). Afmörkun svæða í tillögum Náttúrufræðistofnunar er ekki alltaf nákvæmlega skilgreind og getur tekið breytingum við áframhaldandi undirbúning framkvæmdaáætlunar.

Vinsamlega hafið samband við Umhverfisstofnun vegna nánari upplýsinga.

[IS] Gagnasettið sýnir staðsetningar ýmissra vefmyndavéla fá nokkrum aðilum sem settar hafa verið upp til þess að fylgjast með eldgosum í kringjum Sundhnjúksgíga. WMS þjónusta: https://gis.natt.is/geoserver/wms WFS þjónusta: https://gis.natt.is/geoserver/wfs Nafn á gagnasetti: LMI_vektor:gos_Reykjanes_webcams [EN] The dataset shows the locations of various webcams from several operators that have been installed to monitor volcanic eruptions around Sundhnjúksgígar. WMS service: https://gis.natt.is/geoserver/wms WFS service: https://gis.natt.is/geoserver/wfs Dataset name: LMI_vektor:gos_Reykjanes_webcams

Svæða-, staðar- og farvegaskipting fyrir ofanflóð í samræmi við ofanflóðaskráningarkerfi Veðurstofu Íslands. Um er að ræða stigskiptingu (hierarchy) þar sem landinu er skipt niður í staði, hverjum stað svo niður í svæði og innan svæða eru svo afmarkaðir algengir farvegir ofanflóða.

Bauganet jarðar byggist á ímynduðu hnitakerfi sem lagt er yfir jarðarkúluna og er notað til að gefa upp nákvæma staðsetningu á yfirborði jarðar. Breiddarbaugar eru notaðir til þess að ákvarða staðsetningu til norðurs eða suðurs og lengdarbaugar ákvarða staðsetningu til austurs eða vesturs. Hver gráða á lengdarbaug er að meðaltali 111,2 kílómetrar á lengd (um það bil 60 sjómílur) svo til að fá meiri nákvæmni er henni ýmist skipt í hundraðshluta (kommustafi) eða mínútur (60 hluta) og sekúndur (60*60 eða 360 hluta). Dæmi um hnit í bauganeti jarðar er 48°51′29″N, 2°17′40″A (Eiffelturninn í París) þar sem ' eru mínútur og " sekúndur.

Þann 16. mars 2011 gáfu Náttúrufræðistofnun út í fyrsta sinn sameiginlegt hæðarkerfi fyrir Ísland. Kerfið er kallað Landshæðarkerfi Íslands og er viðmiðunin ISH2004. Tilkoma sameiginlegs hæðarkerfis markaði stór tímamót í sögu landmælinga á Íslandi. Á sama hátt og viðmiðunin ISN93 skapaði grundvöll fyrir alla til að vinna í sama hnitakerfi mun ISH2004 skapa grundvöll fyrir alla til að vinna í sama hæðarkerfi. Eitt samræmt hæðarkerfi er mikilvægt fyrir ýmsar framkvæmdir s.s. vegagerð og jarðgangnagerð og á ýmsum sviðum umhverfisvöktunar, skipulags og áætlanagerðar. Auk þess munu gögnin nýtast við rannsóknir á jarðskorpuhreyfingum eða breytingum á yfirborði sjávar. Mælingar á Landshæðarkerfinu eru standa ennþá yfir og frá fyrstu útgáfu þess árið 2011 hafa bæst við eftirfarandi línur hallamælilínur. • Flókalundur-Bolungavík • Reykjavík-Keflavík • Endurmæling á Suðurlandi vegna jarðskjálftans 2008 • Hellisheiði • Reykjanesbraut-Grindavík • Þjóðvegur 1-Akranes • Kjölur Niðurstöður nýrra mælinga verður bætt inn í þetta gagnasett um leið og þær liggja fyrir.

[IS] Staðsetningar borkjarna og borsvarfs í Borkjarnasafni Náttúrufræðistofununnar. Náttúrufræðistofnun hefur það hlutverk að varðveita borkjarna sem falla til við jarðboranir víða um land við framkvæmdir eða í rannsóknaskyni. Borkjarnar og borsvarf veita innsýn í þann hluta berggrunnsins sem ekki er sýnilegur á yfirborði jarðar og eru nauðsynleg gögn við jarðvísindalegar rannsóknir, hvort sem um ræðir grunnrannsóknir eða hagnýtar rannsóknir við undirbúning mannvirkjagerðar eða nýtingar náttúruauðlinda. Safnið geymdi í lok árs 2024 um 100 kílómetra af borkjörnum auk borsvarfs úr borholum sem samtals eru yfir 470 km að lengd. Telur gagnagrunnur safnsins nú tæplega 11 þúsund kassa af borkjörnum úr um 1.800 borholum, sem og um 5.000 bakka af borsvarfi úr um 2.300 borholum. Í safninu er einnig talsverður fjöldi sýna sem tekin hafa verið úr borkjörnum og varðveitt aðskilin frá meginhluta kjarnanna. WMS þjónusta: https://gis.natt.is/geoserver/wms WFS þjónusta: https://gis.natt.is/geoserver/wfs Nafn á gagnasetti: NATT:drillcore_wfs_export_2, NATT:cuttings_wfs_export_2 [EN] Locations of drill cores and cuttings in the Drill Core Library of Natural Science Institute of Iceland. The Drill Core Library (DCL) of the Natural Science Institute of Iceland comprises over 100 km of drill cores and large quantities of drill cuttings from scientific and applied research drilling throughout Iceland. Drill cores and drill cuttings enable us to examine those portions of the bedrock that are not exposed at the surface. They are essential sources of data for geoscientific research, both fundamental research and applied studies for construction or utilization of natural resources. The DCL includes cores from research drilling in Surtsey in 1979 and 2017, which shed remarkable light on the inner evolution of the island after the eruption, and a core from a 2 km-deep research borehole in drilled in Reyðarfjörður in 1978. The collection also includes a vast array of cores drilled in connection with the construction of tunnels and hydroelectric power plants and other research on energy resources. WMS service: https://gis.natt.is/geoserver/wms WFS service: https://gis.natt.is/geoserver/wfs Dataset name: NATT:drillcore_wfs_export_2, NATT:cuttings_wfs_export_2